सांसद हराएको सूचना ! सामाजिक सञ्जालमा विश्वराज पोखरेलको खोजी ?

निर्वाचनको नतिजा सार्वजनिक भएसँगै ओखलढुंगामा मात्र होइन, काठमाडौंमा बसोबास गर्दै आएका ओखलढुंगेलीहरूमाझ पनि उनको जितलाई लिएर विशेष उत्साह देखिएको थियो । सोही उत्साहलाई सम्बोधन गर्दै उनले काठमाडौंमै एक कार्यक्रम आयोजना गरी त्यहाँ रहेका ओखलढुंगेलीहरुसँग भेटघाट गर्दै धन्यवाद ज्ञापन समेत गरेका थिए । उक्त कार्यक्रममा उनले निर्वाचनमा पाएको समर्थनप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्दै अबको यात्रा परिणाममुखी हुने संकेत गरेका थिए ।

त्यतिबेलैदेखि उनको व्यक्तित्व र सम्भावित भूमिकाबारे विभिन्न अड्कलबाजीहरु सुरु भएका थिए । विशेषगरी उनी पूर्व प्रहरी उच्च अधिकारी भएको अनुभवका आधारमा उनलाई गृहमन्त्री बनाइने सम्भावनाबारे नागरिक तहदेखि राजनीतिक वृत्तसम्म चर्चा चलेको थियो । ओखलढुंगाले लामो समयपछि संघीय सरकारमा प्रभावशाली मन्त्रालय पाउने सम्भावना देखिएको भन्दै कतिपय मतदातामा उत्साह समेत थपिएको थियो । “यदि उनी गृहमन्त्री भए भने जिल्लाको विकासमा ठूलो टेवा पुग्न सक्छ” भन्ने अपेक्षा खुलेरै व्यक्त गरिएको थियो ।

निर्वाचन परिणाम आएको दिन नै केही सञ्चारकर्मीहरुले उनलाई ‘अबको गृहमन्त्री तपाईं नै हो?’ भन्ने प्रश्न समेत गरेका थिए । त्यसबेला उनले निकै संयमित प्रतिक्रिया दिँदै भनेका थिए—मेरो अनुभव र क्षमताका आधारमा पार्टीले जुन भूमिका दिन्छ, म त्यही जिम्मेवारी अनुसार अघि बढ्नेछु, मलाई यो वा त्यो पद देऊ भनेर मेरो कुनै माग रहने छैन । उनको यो अभिव्यक्तिले एकातिर परिपक्वता झल्काएको थियो भने अर्कोतिर सम्भावनाको ढोका खुल्लै राखेको सन्देश दिएको थियो ।

तर निर्वाचन भएको एक महिना भन्दा बढी समय बितिसक्दा पनि उनी अहिलेसम्म आफ्नो निर्वाचन क्षेत्र ओखलढुंगा फर्किएका छैनन् । चुनावअघि घरदैलोमा पुगेर गरेका वाचा, नागरिकसँगको प्रत्यक्ष सम्बन्ध र समस्या बुझ्ने प्रतिबद्धता यतिबेला पुनः स्मरण गरिन थालेको छ । समय बित्दै जाँदा जिल्लामा उनको अनुपस्थितिले अहिले सामाजिक सञ्जालमा व्यापक चासो र खोजीको विषय बनेको छ ।

फेसबुक, टिकटक जस्ता सामाजिक सञ्जालमा स्थानीय नागरिकहरुले विभिन्न शैलीमा आफ्नो प्रतिक्रिया जनाइरहेका छन् । कसैले ‘सांसद हराएको सूचना’ भन्दै व्यङ्ग्यात्मक पोस्ट गरेका छन् भने कसैले ‘कता हुनुहुन्छ?’ भन्दै सीधा प्रश्न गरेका छन् । कतिपयले चुनावअघि देखिएको सक्रियता र अहिलेको मौनतालाई तुलना गर्दै आलोचना गरेका छन् भने केहीले व्यस्तताको कारण हुन सक्ने भन्दै धैर्य गर्नुपर्ने धारणा पनि राखेका छन् ।

सांसदको अनुपस्थितिलाई लिएर उठेका यी प्रश्नहरु केवल व्यक्तिगत आलोचना मात्र होइनन्, प्रतिनिधित्वको अभ्यासमाथिको बहस पनि हुन् । नेपालमा निर्वाचन जितेपछि सांसदहरुले आफ्नो क्षेत्रमा फर्केर धन्यवाद दिने, स्थानीय सरोकारवालासँग भेटघाट गर्ने र प्राथमिकताका मुद्दाहरु पहिचान गर्ने अभ्यास लामो समयदेखि रहँदै आएको छ । यही सन्दर्भमा हेर्दा ओखलढुंगामा देखिएको अवस्था केही फरक देखिएको छ ।

विश्वराज पोखरेलप्रति जनताको अपेक्षा सामान्यभन्दा केही बढी हुनु स्वाभाविक पनि हो । उनी केवल एक उम्मेदवार मात्र होइनन्, ‘नयाँ विकल्प’को प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत भएका व्यक्ति हुन् । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीप्रतिको आकर्षण, पुराना दलहरुप्रतिको असन्तुष्टि र परिवर्तनको चाहनाबीच उनी निर्वाचित भएका हुन् । त्यसमाथि सुरक्षा निकायमा लामो अनुभव बटुलेको पृष्ठभूमिले उनलाई कार्यक्षमताका आधारमा पनि फरक ढंगले हेरिएको छ ।

यही कारणले गर्दा उनको हरेक कदमप्रति चासो पनि त्यत्तिकै बढेको देखिन्छ । चुनाव जितेपछि तत्काल क्षेत्रमै फर्किएर जनतासँग संवाद सुरु गर्ने अपेक्षा गरिएको थियो । तर त्यो नहुँदा अहिले देखिएको असन्तुष्टि विस्तारै प्रश्नमा र प्रश्नबाट बहसमा रुपान्तरण हुँदै गएको छ ।

यद्यपि, केही पक्षले भने संघीय संसदको काम, पार्टीभित्रको जिम्मेवारी तथा केन्द्रमा भइरहेको राजनीतिक प्रक्रियालाई कारण देखाउँदै उनको अनुपस्थितिलाई स्वाभाविक ठान्नुपर्ने तर्क पनि अघि सारेका छन् । तर आलोचकहरु भन्छन्—जति नै व्यस्तता भए पनि आफ्नै निर्वाचन क्षेत्रसँगको सम्पर्कलाई प्राथमिकतामा राख्नु पर्ने हो ।

यसले फेरि पनि एउटा ठूलो प्रश्न उठाएको छ—के नयाँ पुस्ताका नेताहरुले पुरानो राजनीतिक शैली तोड्न सकेका छन् त? निर्वाचनअघि जनताको घरदैलोमा पुग्ने र पछि सम्पर्क कमजोर हुने प्रवृत्ति नेपाली राजनीतिमा नयाँ होइन । तर नयाँ अनुहार र नयाँ पार्टीबाट फरक अभ्यासको अपेक्षा गरिएको थियो ।

यद्यपि, यो सम्पूर्ण घटनाक्रमले एउटा सकारात्मक संकेत पनि दिएको छ—जनता अब चुप लागेर बस्ने अवस्थामा छैनन् । सामाजिक सञ्जालमार्फत उनीहरुले आफ्ना प्रतिनिधिलाई प्रत्यक्ष प्रश्न गरिरहेका छन्, जवाफदेहिताको माग गरिरहेका छन् । यो लोकतान्त्रिक चेतनाको विस्तारकै संकेत हो ।

अबको अवस्था हेर्दा सांसद पोखरेलका लागि यो समय चुनौतीसँगै अवसर पनि हो । यदि उनले चाँडै नै जिल्लामा आएर जनतासँग प्रत्यक्ष संवाद सुरु गरे, आफ्ना योजना र प्राथमिकताहरु स्पष्ट रुपमा राखे भने अहिलेको आलोचना विश्वासमा बदलिन सक्छ । तर यदि मौनता लम्बिँदै गयो भने सामाजिक सञ्जालमा देखिएको असन्तुष्टि थप गहिरिँदै जाने सम्भावना पनि उत्तिकै छ ।

ओखलढुंगामा अहिले उठिरहेको ‘सांसद कहाँ छन्?’ भन्ने प्रश्न सतही जिज्ञासा मात्र होइन, यो प्रतिनिधित्व, जिम्मेवारी र विश्वासको प्रश्न हो । चुनावअघि गरिएका वाचा र चुनावपछिको व्यवहारबीचको दूरी कति हुन सक्छ भन्ने बहस पनि यहीसँग जोडिएको छ ।

प्रयासको संकेत देखिन बाँकी छैन, तर कार्यान्वयनमा ढिलाइ भएको अनुभूति नागरिकमा स्पष्ट देखिन्छ । अबका दिनमा केवल सांसदको सक्रियता मात्र होइन, नागरिकको निरन्तर खबरदारी र चासोले पनि लोकतन्त्रलाई थप जिम्मेवार र उत्तरदायी बनाउनेछ।